{"id":17893,"date":"2022-02-08T17:12:24","date_gmt":"2022-02-08T20:12:24","guid":{"rendered":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/?p=17893"},"modified":"2022-06-09T20:08:03","modified_gmt":"2022-06-09T23:08:03","slug":"cancer-colorretal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/","title":{"rendered":"Resumo de c\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!"},"content":{"rendered":"<p>Quer aprender mais sobre c&acirc;ncer colorretal, como quadro cl&iacute;nico, diagn&oacute;stico e tratamento? Veja esse artigo que o Estrat&eacute;gia MED preparou especialmente para voc&ecirc;!<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_79_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-transparent ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Navegue pelo conte\u00fado<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Dicas-do-Estrategia-MED-para-provas\" >Dicas do Estrat&eacute;gia MED para provas<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Definicao-de-cancer-colorretal\" >Defini&ccedil;&atilde;o de c&acirc;ncer colorretal<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Epidemiologia-e-fisiopatologia\" >Epidemiologia e fisiopatologia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Manifestacoes-clinicas\" >Manifesta&ccedil;&otilde;es cl&iacute;nicas<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Diagnostico\" >Diagn&oacute;stico&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Tratamento\" >Tratamento<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#Prevencao-e-rastreamento\" >Preven&ccedil;&atilde;o e rastreamento<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dicas-do-estrategia-med-para-provas\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dicas-do-Estrategia-MED-para-provas\"><\/span>Dicas do Estrat&eacute;gia MED para provas<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p>Se precisar focar nos principais t&oacute;picos para as provas de resid&ecirc;ncia m&eacute;dica, sugerimos os seguintes pontos:<\/p><ul class=\"wp-block-list\"><li>Fatores de risco para desenvolvimento do c&acirc;ncer colorretal<\/li><li>Les&otilde;es pr&eacute;-malignas e rastreamento de c&acirc;ncer colorretal<\/li><li>Diagn&oacute;stico e tratamento<\/li><\/ul><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-definicao-de-cancer-colorretal\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Definicao-de-cancer-colorretal\"><\/span>Defini&ccedil;&atilde;o de c&acirc;ncer colorretal<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p>O c&acirc;ncer colorretal abrange todas as <strong>neoplasias malignas prim&aacute;rias que ocorrem no c&oacute;lon do intestino grosso e no reto<\/strong>. O principal tipo histol&oacute;gico desse c&acirc;ncer &eacute; o <strong>adenocarcinoma colorretal<\/strong>.<\/p><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-epidemiologia-e-fisiopatologia\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Epidemiologia-e-fisiopatologia\"><\/span>Epidemiologia e fisiopatologia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p>A <strong>incid&ecirc;ncia do c&acirc;ncer colorretal no Brasil<\/strong> &eacute; de aproximadamente 16 casos a cada 100 mil habitantes. O <strong>principal fator de risco <\/strong>para desenvolvimento dessa doen&ccedil;a &eacute; a idade, pois mais de 90% dos casos s&atilde;o diagnosticados em pessoas acima de 50 anos.<\/p><p>Entretanto, h&aacute; <strong>outros fatores de risco importantes<\/strong> al&eacute;m da idade avan&ccedil;ada, como dieta pobre em fibras, obesidade, sedentarismo, tabagismo, doen&ccedil;a inflamat&oacute;ria intestinal, antecedente familiar e etilismo.&nbsp;<\/p><p>Atualmente, a teoria mais aceita acerca do desenvolvimento do c&acirc;ncer colorretal &eacute; a de que <strong>les&otilde;es pr&eacute;-malignas<\/strong>, denominadas adenomas,<strong> evoluem para adenocarcinoma<\/strong> ap&oacute;s uma sequ&ecirc;ncia de muta&ccedil;&otilde;es gen&eacute;ticas.&nbsp;<\/p><p>As <strong>muta&ccedil;&otilde;es ocorrem em uma ordem cronol&oacute;gica<\/strong> na evolu&ccedil;&atilde;o para adenocarcinoma, sendo que o primeiro gene afetado &eacute; o <strong>APC<\/strong>, que &eacute; um gene supressor de tumor.&nbsp;<\/p><p>Na sequ&ecirc;ncia ocorre uma muta&ccedil;&atilde;o em <strong>K-ras<\/strong>, ativando um proto-oncogene, na sequ&ecirc;ncia h&aacute; altera&ccedil;&atilde;o no gene <strong>DCC <\/strong>e por fim, em <strong>p53<\/strong>, ambos genes supressores de tumor.<\/p><p>Existem s<strong>&iacute;ndromes familiares <\/strong>que promovem um risco aumentado para o desenvolvimento de c&acirc;ncer colorretal, como a<strong> polipose adenomatosa familiar<\/strong>, <strong>polipose juvenil familiar<\/strong>, <strong>s&iacute;ndrome de Peutz-Jegher <\/strong>e <strong>s&iacute;ndrome de Lynch<\/strong>, essa &uacute;ltima que leva a aumento de risco de c&acirc;ncer de colorretal, entretanto sem polipose.&nbsp;<\/p><p>Quer continuar por dentro de todas as novidades sobre o mundo da resid&ecirc;ncia m&eacute;dica e revalida&ccedil;&atilde;o de diplomas? Ent&atilde;o, inscreva-se em nossa newsletter:<\/p><p>\n\n\n<div id=\"new-form\">\n\t<form id=\"forms_layout\">\n\t<input type=\"hidden\" id=\"chave_de\" name=\"chave_de\" value=\"01_EMED_LEADS_TOTAIS\" \/>\n\t\t<input type=\"hidden\" id=\"mid\" name=\"mid\" value=\"515009018\" \/>\n\t\t<input type=\"hidden\" id=\"Objetivo\" name=\"Objetivo\" value=\"Medicina\" \/>\n\t\t<input type=\"hidden\" id=\"Estado_de_Origem_do_IP\" name=\"Estado_de_Origem_do_IP\"  value=\"\" \/>\n\t\t<input type=\"hidden\" id=\"Cidade_de_Origem_do_IP\" name=\"Cidade_de_Origem_do_IP\" value=\"\" \/>\n\t\t<input type=\"hidden\" id=\"Modo_de_entrada\" name=\"Modo_de_entrada\" value=\"Portal\" \/>\n\t\t<input type=\"hidden\" id=\"Pagina_Origem\" name=\"Pagina_Origem\" value=\"\" \/>\n\n\t\t<div class=\"texto\">\n\t\t\t<h3 class=\"news\">Inscreva-se em nossa newsletter!<\/h3>\n\t\t\t<p>Receba not\u00edcias sobre resid\u00eancia m\u00e9dica, revalida\u00e7\u00e3o de diplomas e concursos m\u00e9dicos, al\u00e9m de materiais de estudo gratuitos e informa\u00e7\u00f5es relevantes do mundo da Medicina.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"campos\">\n\t\t\t<div class=\"first_name labels\">\n\t\t\t\t<input type=\"text\" class=\"input_labels\" id=\"first_name\" name=\"Nome_Completo\" placeholder=\"Nome\" required \/>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"email labels\">\n\t\t\t\t<input type=\"email\" class=\"input_labels\" id=\"email\" name=\"Email\" placeholder=\"E-mail\" required \/>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<button type=\"submit\" class=\"button_layout\">\n\t\t\t\t<div id=\"lblBotao\">Inscreva-se<\/div>\n\t\t\t\t<span id=\"divSpiner\" class=\"loader\" role=\"status\" style=\"display: none;\"><\/span>\t\n\t\t\t<\/button>\n\t\t<\/div><!-- \/campos -->\n\t\t\n\t\t<label class=\"container_checkbox\">Voc\u00ea concorda com a nossa\n\t\t\t<a class=\"politics_privacy_ahref\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/gratis.estrategiaconcursos.com.br\/politica-de-privacidade\/\">Pol\u00edtica de Privacidade<\/a> e aceita receber informa\u00e7\u00f5es adicionais do Estrat\u00e9gia Educacional.\n\t\t\t<input id=\"checkbox_layout\" type=\"checkbox\" checked=\"checked\" required \/>\n\t\t\t<span class=\"checkbox\"><\/span>\n\t\t<\/label>\n\t\t<div id=\"msg\"><\/div>\n\t\t<div id=\"error\" class=\"error\">\n\t\t<\/div>\n\t<\/form>\n<\/div><!-- \/new-form -->\n\n\n\n<\/p><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-manifestacoes-clinicas\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Manifestacoes-clinicas\"><\/span>Manifesta&ccedil;&otilde;es cl&iacute;nicas<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p>O principal sintoma associado ao c&acirc;ncer colorretal &eacute; a presen&ccedil;a de <strong>sangramento nas fezes<\/strong>. Outros sintomas que podem ser citados s&atilde;o altera&ccedil;&atilde;o de <strong>h&aacute;bito intestinal<\/strong>, <strong>dor abdominal<\/strong>, <strong>perda ponderal<\/strong>, anemia e febre.&nbsp;<\/p><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-diagnostico\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Diagnostico\"><\/span>Diagn&oacute;stico&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p id=\"h-o-diagnostico-do-cancer-colorretal-pode-ser-feito-no-rastreamento-que-sera-abordado-em-detalhes-em-topico-especifico-ou-quando-houver-anamnese-e-exame-fisico-suspeitos\">O <strong>diagn&oacute;stico do c&acirc;ncer colorretal pode ser feito no rastreamento<\/strong>, que ser&aacute; abordado em detalhes em t&oacute;pico espec&iacute;fico ou quando houver <strong>anamnese e exame f&iacute;sico suspeitos<\/strong>.&nbsp;<\/p><p>No exame f&iacute;sico, o <strong>toque retal <\/strong>&eacute; importante, pois o examinador pode observar a presen&ccedil;a de altera&ccedil;&otilde;es, como p&oacute;lipos, qual sua mobilidade, turgor e se h&aacute; suspeita de invas&atilde;o das paredes adjacentes.&nbsp;<\/p><p>O exame padr&atilde;o-ouro para diagn&oacute;stico do c&acirc;ncer colorretal &eacute; a <strong>colonoscopia<\/strong>, que al&eacute;m de<strong> identificar e biopsiar les&otilde;es malignas<\/strong>, &eacute; capaz de observar a presen&ccedil;a de <strong>adenomas <\/strong>e possibilitar sua excis&atilde;o.&nbsp;&nbsp;<\/p><p>Feito o diagn&oacute;stico, &eacute; preciso realizar o<strong> estadiamento do tumor,<\/strong> utilizado o <strong>sistema TNM<\/strong>, onde T indica o tamanho do tumor prim&aacute;rio e o quanto invadiu as paredes intestinais, N avalia se existe dissemina&ccedil;&atilde;o para linfonodos regionais e M se h&aacute; met&aacute;stase &agrave; dist&acirc;ncia, conforme tabela abaixo:<\/p><p><strong>Tabela 1: sistema de estadiamento TNM da American Joint Commitee on cancer<\/strong><\/p><figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Est&aacute;dio<\/strong><\/td><td><strong>Caracter&iacute;sticas<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Tumor Prim&aacute;rio(T)<\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>TX<\/td><td>Tumor prim&aacute;rio n&atilde;o pode ser avaliado<\/td><\/tr><tr><td>T0<\/td><td>Nenhuma evid&ecirc;ncia de tumor prim&aacute;rio<\/td><\/tr><tr><td>Tis<\/td><td>Carcionoma in situ-intraepitelial ou invas&atilde;o da l&acirc;mina pr&oacute;pria, sem penetrar a muscular da mucosa<\/td><\/tr><tr><td>T1<\/td><td>Tumor invade a submucosa<\/td><\/tr><tr><td>T2<\/td><td>Tumor invade a muscular pr&oacute;pria<\/td><\/tr><tr><td>T3<\/td><td>Tumor se infiltra atrav&eacute;s da muscular pr&oacute;pria at&eacute; os tecidos pericolorretais<\/td><\/tr><tr><td>T4a<\/td><td>Tumor penetra a superf&iacute;cie do perit&ocirc;nio visceral<\/td><\/tr><tr><td>T4b<\/td><td>Tumor invade diretamente ou adere a outros &oacute;rg&atilde;os ou estruturas<\/td><\/tr><tr><td><strong>Linfonodos<\/strong> Regionais (N)<\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>NX<\/td><td>Os linfonodos regionais n&atilde;o podem ser avaliados<\/td><\/tr><tr><td>N0<\/td><td>Nenhuma met&aacute;stase em linfonodo regional<\/td><\/tr><tr><td>N1<\/td><td>Met&aacute;stase em um a tr&ecirc;s linfonodos regionais<\/td><\/tr><tr><td>N1a<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase um linfonodo regional<\/td><\/tr><tr><td>N1b<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase em dois ou tr&ecirc;s linfonodos regionais <\/td><\/tr><tr><td>N1c<\/td><td>O tumor deposita na subserosa, tecido mesent&eacute;rico ou n&atilde;o peritonealizado peric&oacute;lico ou perirretal sem met&aacute;stases para linfonodos regionais ou mesent&eacute;rio<\/td><\/tr><tr><td>N2<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase em quatro ou mais linfonodos regionais<\/td><\/tr><tr><td>N2a<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase em quatro a seis linfonodos regionais<\/td><\/tr><tr><td>N2b<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase em sete ou mais linfonodos regionais<\/td><\/tr><tr><td><meta charset=\"utf-8\"><strong>Met&aacute;stase a dist&acirc;ncia (M)<\/strong><\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>M0<\/td><td>Sem met&aacute;stases a dist&acirc;ncia<\/td><\/tr><tr><td>M1<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stases a dist&acirc;ncia<\/td><\/tr><tr><td>M1a<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase confinada a um &oacute;rg&atilde;o ou local (figado, pulm&atilde;o, ov&aacute;rio), sem met&aacute;stases peritoneais<\/td><\/tr><tr><td>M1b<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stase em dois ou mais &oacute;rg&atilde;os ou locais, sem met&aacute;stases peritoneais<\/td><\/tr><tr><td>M1c<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Met&aacute;stases para superf&iacute;cie peritoneal<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure><p>Ap&oacute;s essa primeira an&aacute;lise, o est&aacute;dio cl&iacute;nico &eacute; feito associando &agrave;s <strong>tr&ecirc;s vari&aacute;veis acima<\/strong>, conforme essa segunda tabela:<\/p><p><strong>Tabela 2: est&aacute;dio cl&iacute;nico de acordo com o sistema de estadiamento TNM da American Joint Commitee on Cancer<\/strong><\/p><div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>Est&aacute;dio<\/td><td>T<\/td><td>N<\/td><td>M<\/td><\/tr><tr><td>0<\/td><td>Tis<\/td><td>N0<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td>I<\/td><td>T1<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">N0<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">M0<\/td><\/tr><tr><td><\/td><td>T2<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">N0<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">M0<\/td><\/tr><tr><td>IIA<\/td><td>T3<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">N0<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">M0<\/td><\/tr><tr><td>IIB<\/td><td>T4a<\/td><td>N0<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td>IIC<\/td><td>T4b<\/td><td>N0<\/td><td>MO<\/td><\/tr><tr><td>IIIA<\/td><td>T1 &ndash; T2<\/td><td>N1c \/ N1<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td><\/td><td>T1<\/td><td>N2a<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td>IIIB<\/td><td>T3 &ndash; T4a<\/td><td>N1c \/ N1<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td><\/td><td>T2 &ndash; T3<\/td><td>N2a<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td><\/td><td>T1 &ndash; T2<\/td><td>N2b<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td>IIIC<\/td><td>T4a<\/td><td>N2a<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td><\/td><td>T3 &ndash; T4a<\/td><td>N2b<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td><\/td><td>T4b<\/td><td>N1 &ndash; N2<\/td><td>M0<\/td><\/tr><tr><td>IVA<\/td><td>Qualquer T<\/td><td>Qualquer N<\/td><td>M1a<\/td><\/tr><tr><td>IVB<\/td><td>Qualquer T<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Qualquer N<\/td><td>M1b<\/td><\/tr><tr><td>IVC<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Qualquer T<\/td><td><meta charset=\"utf-8\">Qualquer N<\/td><td>M1c<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div><p>Para o estadiamento, al&eacute;m dos exames anteriormente citados, devem ser realizados outros como <strong>ultrassonografia endorretal<\/strong>, <strong>resson&acirc;ncia magn&eacute;tica da pelve<\/strong>, <strong>tomografia de abdomen, pelve e t&oacute;rax<\/strong>, <strong>PET-CT<\/strong> e<strong> ant&iacute;geno carcinoembrion&aacute;rio<\/strong>.<\/p><h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tratamento\"><\/span>Tratamento<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p>O principal tratamento do c&acirc;ncer colorretal &eacute; a <strong>ressec&ccedil;&atilde;o cir&uacute;rgica das les&otilde;es malignas<\/strong>, que tem prop&oacute;sito curativo. Para evitar recorr&ecirc;ncias, associa-se &agrave; <strong>quimioterapia adjuvante<\/strong>.<\/p><p>Pacientes com <strong>est&aacute;dio IV irressec&aacute;vel<\/strong>, pode ser feita <strong>quimioterapia paliativa<\/strong>, com objetivo de aumentar a sobrevida e melhorar a qualidade de vida. A cirurgia s&oacute; &eacute; indicada na presen&ccedil;a de complica&ccedil;&otilde;es, como obstru&ccedil;&atilde;o ou perfura&ccedil;&atilde;o intestinal.&nbsp;&nbsp;<\/p><h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Prevencao-e-rastreamento\"><\/span>Preven&ccedil;&atilde;o e rastreamento<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2><p>A principal forma de preven&ccedil;&atilde;o &eacute; <strong>evitar os fatores de risco modific&aacute;veis<\/strong>, como sedentarismo, alimenta&ccedil;&atilde;o desbalanceada, tabagismo, etilismo e controle da doen&ccedil;a inflamat&oacute;ria intestinal.&nbsp;<\/p><p>Al&eacute;m disso, &eacute; fundamental o <strong>rastreamento de c&acirc;ncer colorretal<\/strong>. Atualmente, a US Preventive Services Task Force (USPSTF) recomenda o rastreio do c&acirc;ncer de colorretal por <strong>colonoscopia a cada 10 anos a partir dos 45 at&eacute; os 75 anos de idade<\/strong> em indiv&iacute;duos com risco m&eacute;dio de desenvolvimento dessa doen&ccedil;a e realiza&ccedil;&atilde;o anual de pesquisa de sangue oculto nas fezes.<\/p><p>O <strong>risco m&eacute;dio<\/strong> engloba pacientes assintom&aacute;ticos que n&atilde;o tenham hist&oacute;ria pr&eacute;via de c&acirc;ncer colorretal, p&oacute;lipos adenomatosos ou doen&ccedil;a inflamat&oacute;ria intestinal, nem diagn&oacute;stico pessoal ou hist&oacute;ria familiar das s&iacute;ndromes que predisp&otilde;e ao desenvolvimento do c&acirc;ncer de colorretal.<\/p><p>Se voc&ecirc; est&aacute; se preparando para as<strong> provas de resid&ecirc;ncia de todo o Brasil<\/strong>, o <strong>Estrat&eacute;gia MED &eacute; seu melhor aliado<\/strong>! Na plataforma voc&ecirc; tem acesso a aulas, materiais atualizados e milhares de quest&otilde;es para estudar para os exames mais concorridos! Clique no banner abaixo para mais informa&ccedil;&otilde;es!<\/p><h3 class=\"wp-block-heading\">Voc&ecirc; tamb&eacute;m pode se interessar por:<\/h3><ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/aluno-de-medicina\/dicas-de-estudo\/colonoscopia\/\">Colonoscopia: tudo sobre!<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/aluno-de-medicina\/dicas-de-estudo\/doenca-de-crohn\/\">Doen&ccedil;a de Crohn: o que &eacute;, sintomas e muito mais!<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/aluno-de-medicina\/dicas-de-estudo\/colite\/\">Colite: o que &eacute;, sintomas e muito mais!<\/a><\/li><\/ul><h3 class=\"wp-block-heading\">Refer&ecirc;ncias bibliogr&aacute;ficas:<\/h3><ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"http:\/\/www.rmmg.org\/artigo\/detalhes\/41\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Aspectos gen&eacute;ticos do c&acirc;ncer colorretal e seu impacto no manejo da doen&ccedil;a &ndash; Fernanda Cardoso Parreiras; Gustavo Martins Zola Santiago; Alexandre Martins da Costa; Antonio Lacerda Filho<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.onconews.com.br\/site\/noticias\/noticias\/ultimas\/5762-uspstf-atualiza-recomenda%C3%A7%C3%B5es-para-rastreamento-do-c%C3%A2ncer-colorretal.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">USPSTF atualiza recomenda&ccedil;&otilde;es para rastreamento do c&acirc;ncer colorretal<\/a><\/li><li>Tratado de gastroenterologia: da gradua&ccedil;&atilde;o &agrave; p&oacute;s-gradua&ccedil;&atilde;o \/ editores Schlioma Zaterka, Jaime Natan Eisig. &mdash; 2. ed. &mdash; S&atilde;o Paulo : Editora Atheneu, 2016.<\/li><\/ul><p><\/p><p><strong><a id=\"cta\" class=\"cta-imagem\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/cursos\/extensivo-de-residncia-mdica\/\" target=\"blank\">\n                <img decoding=\"async\" width=\"100%\" src=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/extensivo_rm.jpg\" alt=\"Extensivo RM\" title=\"extensivo_rm\">\n        <\/a><\/strong><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Quer aprender mais sobre c&acirc;ncer colorretal, como quadro cl&iacute;nico, diagn&oacute;stico e tratamento? Veja esse artigo que o Estrat&eacute;gia&hellip;\n","protected":false},"author":15,"featured_media":18491,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wl_entities_gutenberg":"","footnotes":""},"categories":[304],"tags":[],"wl_entity_type":[199],"class_list":{"0":"post-17893","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-doencas","8":"wl_entity_type-article"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.6 (Yoast SEO v26.6) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>C\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Quer aprender mais sobre c\u00e2ncer colorretal, como diagn\u00f3stico e tratamento? Acesse nosso artigo para mais informa\u00e7\u00f5es!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Resumo de c\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Quer aprender mais sobre c\u00e2ncer colorretal, como diagn\u00f3stico e tratamento? Acesse nosso artigo para mais informa\u00e7\u00f5es!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Estrat\u00e9gia MED\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/estrategiamed1\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-02-08T20:12:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-09T23:08:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cdn.medblog.estrategiaeducacional.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca%CC%82ncer-colorretal.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"540\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Gabriela Sarti\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@estrategiamed_\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@estrategiamed_\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Gabriela Sarti\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/\",\"url\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/\",\"name\":\"C\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca\u0302ncer-colorretal.jpg\",\"datePublished\":\"2022-02-08T20:12:24+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-09T23:08:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#\/schema\/person\/20cd8a0e3b5cc13c093b5c8ba6ebd3d9\"},\"description\":\"Quer aprender mais sobre c\u00e2ncer colorretal, como diagn\u00f3stico e tratamento? Acesse nosso artigo para mais informa\u00e7\u00f5es!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca\u0302ncer-colorretal.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca\u0302ncer-colorretal.jpg\",\"width\":960,\"height\":540},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Conte\u00fados Gr\u00e1tis\",\"item\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Doen\u00e7as\",\"item\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Resumo de c\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#website\",\"url\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/\",\"name\":\"Estrat\u00e9gia MED\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#\/schema\/person\/20cd8a0e3b5cc13c093b5c8ba6ebd3d9\",\"name\":\"Gabriela Sarti\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f47abc1cb6c394d01508cb45e36a219b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f47abc1cb6c394d01508cb45e36a219b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Gabriela Sarti\"},\"description\":\"Gabriela Sarti, estudante de Medicina na USP e formada em Direito pela mesma universidade. Sonho em fazer resid\u00eancia em cl\u00ednica m\u00e9dica. Sou apaixonada por gatos e por viajar!\",\"url\":\"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/author\/gabriela-sarti\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"C\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!","description":"Quer aprender mais sobre c\u00e2ncer colorretal, como diagn\u00f3stico e tratamento? Acesse nosso artigo para mais informa\u00e7\u00f5es!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Resumo de c\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!","og_description":"Quer aprender mais sobre c\u00e2ncer colorretal, como diagn\u00f3stico e tratamento? Acesse nosso artigo para mais informa\u00e7\u00f5es!","og_url":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/","og_site_name":"Estrat\u00e9gia MED","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/estrategiamed1","article_published_time":"2022-02-08T20:12:24+00:00","article_modified_time":"2022-06-09T23:08:03+00:00","og_image":[{"width":960,"height":540,"url":"https:\/\/cdn.medblog.estrategiaeducacional.com.br\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca%CC%82ncer-colorretal.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Gabriela Sarti","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@estrategiamed_","twitter_site":"@estrategiamed_","twitter_misc":{"Escrito por":"Gabriela Sarti","Est. tempo de leitura":"7 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/","url":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/","name":"C\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca\u0302ncer-colorretal.jpg","datePublished":"2022-02-08T20:12:24+00:00","dateModified":"2022-06-09T23:08:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#\/schema\/person\/20cd8a0e3b5cc13c093b5c8ba6ebd3d9"},"description":"Quer aprender mais sobre c\u00e2ncer colorretal, como diagn\u00f3stico e tratamento? Acesse nosso artigo para mais informa\u00e7\u00f5es!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#primaryimage","url":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca\u0302ncer-colorretal.jpg","contentUrl":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Resumo-de-ca\u0302ncer-colorretal.jpg","width":960,"height":540},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/cancer-colorretal\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Conte\u00fados Gr\u00e1tis","item":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Doen\u00e7as","item":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/conteudos-gratis\/doencas\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Resumo de c\u00e2ncer colorretal: manifesta\u00e7\u00f5es cl\u00ednicas, diagn\u00f3stico, tratamento e mais!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#website","url":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/","name":"Estrat\u00e9gia MED","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#\/schema\/person\/20cd8a0e3b5cc13c093b5c8ba6ebd3d9","name":"Gabriela Sarti","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f47abc1cb6c394d01508cb45e36a219b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f47abc1cb6c394d01508cb45e36a219b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Gabriela Sarti"},"description":"Gabriela Sarti, estudante de Medicina na USP e formada em Direito pela mesma universidade. Sonho em fazer resid\u00eancia em cl\u00ednica m\u00e9dica. Sou apaixonada por gatos e por viajar!","url":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/author\/gabriela-sarti\/"}]}},"_wl_alt_label":[],"wl:entity_url":"\/post\/cancer-colorretal","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17893"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18116,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17893\/revisions\/18116"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17893"},{"taxonomy":"wl_entity_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/med.estrategia.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/wl_entity_type?post=17893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}